JAK OZON WPŁYWA NA ŻYCIE NA ZIEMI I DLACZEGO WARTO MONITOROWAĆ JEGO STĘŻENIA?
Ozon to szczególna forma tlenu. Najczęściej kojarzy się z warstwą ozonową, która chroni nas przed szkodliwym promieniowaniem UV oraz z problemem dziury ozonowej, przez którą to szkodliwe promieniowane dociera do powierzchni ziemi. Ozon występuje również w warstwie atmosfery przy powierzchni ziemi – troposferze, gdzie jego oddziaływanie może być szkodliwe dla zdrowia ludzi, innych organizmów i roślin.
Ozon znajdujący się w stratosferze tworzy się pod wpływem promieniowania słonecznego oddziałującego na cząsteczki tlenu (O2). Promieniowanie to powoduje rozpad tlenu na pojedyncze atomy (O), które następnie reagują z cząsteczkami tlenu (O2), prowadząc do powstania ozonu (O3). To właśnie ten typ „dobrego” ozonu jest nazywany ozonem stratosferycznym lub potocznie warstwą ozonową.
Natomiast, ozon przy powierzchni ziemi powstaje jako zanieczyszczenie wtórne podczas reakcji chemicznych tlenków azotu (NOx) i lotnych związków organicznych (LZO) pod wpływem promieniowania słonecznego i wysokiej temperatury. Ten rodzaj „złego” ozonu nazywany jest ozonem troposferycznym.
Powstawaniu ozonu przy powierzchni ziemi sprzyja przede wszystkim silne nasłonecznienie i wysoka temperatura powietrza. Ważną rolę odgrywa także obecność zanieczyszczeń emitowanych przez człowieka, głównie tlenków azotu i lotnych związków organicznych pochodzących ze spalin samochodowych, przemysłu czy ogrzewania.
W słoneczne, upalne i bezwietrzne dni reakcje fotochemiczne zachodzą intensywniej, dlatego stężenie ozonu jest wtedy najwyższe. W warunkach naturalnych ozon może powstawać również podczas burz lub w pobliżu wodospadów.
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska udostępnia na bieżąco jednogodzinne wyniki pomiarów ozonu na portalu Jakość powietrza i w aplikacji mobilnej Jakość Powietrza w Polsce.
Źródło: Główny Inspektor Ochrony Środowiska
